رفت‌وآمد زياد به چشم مىخورد . در زاويه چپ تحتانى آن گروهى از دختران در بيرون دروازه داستان پيدا شدن كرم جادوئى را بازنمائى مىكنند . اين صحنه يكى از تركيب‌بنديهاى پيشرفته كتاب و احتمالا يكى از نگاره‌هاى پسين آنها نيز هست كه مناظر وسيع ميانه اين قرن را مجسم ساخته است . اين صحنه از اين نظر اهميت دارد كه بعدها هنرمند مغولى كه براى شاهزاده سليم كار مىكرده ( پس از امپراتور جهانگير ) حدود سال 1600 م . بار ديگر آن را كار كرد « 1 » . صحنه صفحه b 42 كه فريدون را درحال امتحان و آزمايش فرزندانش در مواجهه با يك اژدها نشان مىدهد « 2 » ، از نظر سبك به شاهنامه هوتون نزديكتر است و بىشك قدمت نسبتا بيشترى دارد . اگر اين نگاره را با صحنه شكار نسخه 1526 م . عليشير نوائى مقايسه كنيم به نتايج قابل توجهى مىرسيم . در اينجا بهرام‌گور درحال خودآزمايى در مقابل دو كنيز خنياگر يونانى است « 3 » . كارى ولش اين نگاره‌ها را به خود سلطان محمد نسبت مىدهد و هردو هم بىشك از خصوصيت دربارى برخوردار است . تركيب‌بندى بهرام‌گور ، با استفاده از ستون پله براى رديف كمانداران در يك طرف پيشزمينه و براى رديف خدمتكاران در سوى ديگر ، پيچيده‌تر شده و سرهاى محافظين هم از پشت افق ظاهر گشته است ؛ اين ويژگيها با غناى بيشترى در نسخه ظفرنامه سال 1529 م . نيز ديده مىشود . ولى نگاره فريدون به لحاظ درگيرى باشكوه با هيكل عظيم اژدها در يك منظره كوهستانى شبيه به يك دشت باز ، در آنجا كه سوارگان احساس فضاى بازترى راحتى نسبت به نگاره‌هاى پرده‌گون موجود در پاريس القاء مىكنند ، بىنظير و بىهمتا است . دومين نگاره نسخه نوائى ، صحنه جاندار نبرد ، « شكست سپاه دارا بدست اسكندر » « 4 » كاربست دوباره تركيب‌بنديهاى موفق و گروه‌بنديها را نشان مىدهد « 5 » . در اين نگاره گروه ميانى سوارگانى كه حمله دو پياده‌نظام را درهم مىشكنند از خمسه نظامى تاريخ 1490 م . مايه گرفته ( موجود در كتابخانه بريتانيا ، ضميمه شماره 25900 ) كه بوسيله بهزاد امضاء شده و عموما اعتقاد براينست كه اين نگاره هم از كارهاى بهزاد است . اين تركيب‌بندى كوچك ولى دقيق بارديگر در خمسه نظامى سال 1525 م . محفوظ در موزه متروپوليتن بكاررفته كه در آن سه گروه ديگر از جنگجويان علاوه بر گروه جنگجويان نسخه نوائى در پاريس ، افزوده شده است . اينكه اين نسخه سال 1525 م . انتقال‌دهنده تركيب‌بندى آثار بهزاد است ، از حضور نگاره‌اى از نسخه نوائى معلوم

--> ( 1 ) - ارنست كونل و ه . گوتس ، كتاب نقاشيهاى هندى از آلبوم جهانگير محفوظ در كتابخانه دولتى برلين ( لندن ، 1926 م . ) ( 2 ) - ولش ، Wonders of the Ages ، صص 3 - 62 ؛ و A king , s Book of Kings ، صص 2 - 121 . ( 3 ) - بلوشه ، Musulman Painting ، تصوير CXXIV . ( 4 ) - همان منبع ، تصوير CXXV . ( 5 ) - گروبه ، The Classical Style ، ص 33 ؛ Arts of Islam ، شماره b 595 .